{"id":1639,"date":"2023-05-17T05:18:23","date_gmt":"2023-05-17T03:18:23","guid":{"rendered":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/?p=1639"},"modified":"2023-05-17T05:18:23","modified_gmt":"2023-05-17T03:18:23","slug":"kyzylorda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/index.php\/2023\/05\/17\/kyzylorda\/","title":{"rendered":"Kyzy\u0142orda"},"content":{"rendered":"\n

Kyzylorda (kaz.\u00a0\u049a\u044b\u0437\u044b\u043b\u043e\u0440\u0434\u0430;\u00a0ros.\u00a0\u041a\u044b\u0437\u044b\u043b\u043e\u0440\u0434\u0430) to miasto za\u0142o\u017cone w 1820 roku przez pa\u0144stwo uzbeckie, kt\u00f3re istnia\u0142o od 1709 do 1876 roku. Rdzenni mieszka\u0144cy miasta to Kazachowie, ale jednocze\u015bnie maj\u0105 oni wielonarodowe korzenie.<\/p>\n\n\n\n

W 1817 roku na miejscu osady Kamyska\u0142a za\u0142o\u017cona zosta\u0142a twierdza\u00a0chanatu kokandzkiego, kt\u00f3r\u0105 nazwano Akmeszyt (kaz.\u00a0\u0410\u049b\u043c\u0435\u0448\u0456\u0442;\u00a0ros.\u00a0\u0410\u043a\u043c\u0435\u0447\u0435\u0442\u044c,\u00a0Akmieczet\u00b4<\/em>; t\u0142um. \u2018bia\u0142y meczet\u2019. Latem 1853 roku miejscowo\u015b\u0107 zosta\u0142a podbita przez wojska rosyjskie pod dow\u00f3dztwem genera\u0142a\u00a0Wasilija Pierowskiego, na cze\u015b\u0107 kt\u00f3rego przemianowano twierdz\u0119 na fort Pierowskij (ros.\u00a0\u041f\u0435\u0440\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438\u0439). Przy fortyfikacjach zacz\u0119\u0142a rozwija\u0107 si\u0119 osada Pierowsk ( ros. \u041f\u0435\u0440\u043e\u0432\u0441\u043a), kt\u00f3ra w 1867 roku otrzyma\u0142a status miasta. 12 listopada 1917 roku rz\u0105dy w Pierowsku obj\u0119li\u00a0bolszewicy\u00a0i by\u0142o to pierwsze miejsce na terytorium Kazachstanu, w kt\u00f3rym ustanowiona zosta\u0142a w\u0142adza radziecka. W 1922 roku przywr\u00f3cono pierwsz\u0105 nazw\u0119 – Akmeszyt. W 1925 roku miasto sta\u0142o si\u0119 stolic\u0105\u00a0Kazachskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej\u00a0i w zwi\u0105zku z tym\u00a0 na cze\u015b\u0107 Armii Czerwonej, gdzie \u201ekyzy\u0142\u201d oznacza czerwony, nadano mu nazw\u0119 Kyzy\u0142orda (kaz.\u00a0\u049a\u044b\u0437\u044b\u043b\u043e\u0440\u0434\u0430;\u00a0ros.\u00a0\u041a\u0437\u044b\u043b-\u041e\u0440\u0434\u0430,\u00a0Kzy\u0142-Orda<\/em>). Status stolicy utraci\u0142o w 1929 roku na rzecz\u00a0A\u0142maty. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W 1938 roku Kyzy\u0142ord\u0119 ustanowiono siedzib\u0105 w\u0142adz nowo utworzonego obwodu kyzy\u0142ordy\u0144skiego. W tym czasie w mie\u015bcie funkcjonowa\u0142y m.in. elektrownia, m\u0142yn, piekarnia, zak\u0142ady przetw\u00f3rstwa rybnego, zak\u0142ady produkcji ry\u017cu oraz cegielnia. Po\u00a0II wojnie \u015bwiatowej\u00a0nast\u0105pi\u0142 dalszy rozw\u00f3j przemys\u0142u, uruchomiono m.in. zak\u0142ady obuwnicze, mi\u0119sne, zbo\u017cowe, celulozowo-papiernicze, mleczarni\u0119 oraz fabryk\u0119 w\u0142\u00f3knin. W 1974 roku otwarto fabryk\u0119 maszyn do produkcji ry\u017cu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Obecnie jest to o\u015brodek przemys\u0142u materia\u0142\u00f3w budowlanych, celulozowo-papierniczego, maszynowego, odzie\u017cowego i spo\u017cywczego. W pobli\u017cu miasta znajduj\u0105 si\u0119 du\u017ce uprawy ry\u017cu, wykorzystuj\u0105ce systemy sztucznego nawadniana zasilane wodami Syr-darii.\u00a0Nieopodal znajduje si\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c jedna z najbogatszych wsi w Kazachstanie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Meczet Ajtbaja<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bardzo stary meczet, kt\u00f3ry jest zabytkiem architektury. Znajduje si\u0119 w historycznej centralnej cz\u0119\u015bci miasta. Zosta\u0142 zbudowany w 1878 roku przez bogatego kupca\u00a0 z Buchary – Ajtbaja Baltabajewa, kt\u00f3ry by\u0142 g\u0142\u00f3wnym ofiarodawc\u0105, ale\u00a0 ca\u0142e miasto zbiera\u0142o pieni\u0105dze na meczet. \u015awi\u0105tyni\u0119 budowano przez oko\u0142o 3 lata. Jest tu muzu\u0142ma\u0144ska szko\u0142a \u015brednia i seminarium teologiczne, zwane tak\u017ce medres\u0105.\u00a0 Znajduje si\u0119 tutaj r\u00f3wnie\u017c biblioteka muzu\u0142ma\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Budynek zosta\u0142 zbudowany na planie prostok\u0105ta o wymiarach 22×16 metr\u00f3w. \u015aciany s\u0105 wzniesione z\u00a0 palonej\u00a0 ceg\u0142y. Mur elewacji minaretu jest cz\u0119\u015bciowo zbudowany figuratywnie w formie wystaj\u0105cych romb\u00f3w. Dzi\u0119ki rz\u0119dowi kolum na zewn\u0105trz powsta\u0142 pi\u0119kny drewniany ganek.Meczet mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 do 500 os\u00f3b. W \u015brodku s\u0105 kolorowe kolumny, kt\u00f3re wygl\u0105daj\u0105 bardzo interesuj\u0105co.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

W latach sowieckich, kiedy miejsca kultu religijnego by\u0142y zamkni\u0119te, w budynku mie\u015bci\u0142 si\u0119 oddzia\u0142 Regionalnego Muzeum Krajoznawczego.<\/p>\n\n\n\n

W 2013 roku specjali\u015bci wykonali renowacj\u0119, sfinansowan\u0105 ze \u015brodk\u00f3w Skarbu Pa\u0144stwa. Niebieskie kopu\u0142y, metalowe ogrodzenie, odrestaurowany minaret \u2013 to widok, kt\u00f3ry mo\u017cemy dzisiaj podziwia\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Cerkiew Kaza\u0144skiej Ikony Matki Bo\u017cej w Kyzy\u0142ordzie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Kyzylorda jest miastem wielowyznaniowym. Znajduje si\u0119 tu pi\u0119kna Cerkiew Kaza\u0144skiej Ikony Matki Bo\u017cej, zbudowana w stylu bizantyjskim w latach 1890-1896. <\/p>\n\n\n\n

Do 1930 r. \u015awi\u0119ty Kaza\u0144ski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Ikony Matki Bo\u017cej by\u0142 otwarty dla wierz\u0105cych. Wszystko zmieni\u0142o si\u0119 jesieni\u0105 tego roku, kiedy uzbrojeni bolszewicy zbezcze\u015bcili \u015bwi\u0105tyni\u0119 \u2013 wybili szyby, przepi\u0142owali krzy\u017ce, po\u0142amali p\u0142oty i spalili ikony. P\u00f3\u017aniej budynek zamieniono na hostel. W jego murach mieszkali Korea\u0144czycy wygnani z Dalekiego Wschodu. Nast\u0119pnie by\u0142o tu obserwatorium, a nawet Muzeum Historii Lokalnej. I dopiero po przekazaniu budynku Rosyjskiej Cerkwi Prawos\u0142awnej ponownie sta\u0142 si\u0119 on \u015bwiatyni\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Obecnie cerkiew jest czynna i mo\u017ce j\u0105 odwiedzi\u0107 ka\u017cdy wierz\u0105cy.<\/p>\n\n\n\n

Dworzec kolejowy\u00a0<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wspania\u0142a, niepowtarzalna, jedyna w swoim rodzaju budowla \u2013 epitety na temat pi\u0119kna dworca Kyzy\u0142orda mo\u017cna wymienia\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Zosta\u0142 zbudowany w mie\u015bcie Pierowsk (ros.\u00a0\u041f\u0435\u0440\u043e\u0432\u0441\u043a) w 1905 roku, tak nazywano w\u00f3wczas Kyzy\u0142ord\u0119.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Rzeka Syr-daria<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Syr-daria to najd\u0142u\u017csza rzeka Azji Centralnej. W czasach staro\u017cytnych plemiona Saka zamieszkiwa\u0142y brzegi tej bogatej w ryby rzeki. Nazwali j\u0105 Jaksartes, co oznacza \u201erzek\u0119 pere\u0142\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Wody Syr-darii by\u0142y bardzo cenne dla plemion , kt\u00f3re mieszka\u0142y w jej pobli\u017cu. U\u017cywano ich\u00a0 do nawadniania p\u00f3l uprawnych. Wzd\u0142u\u017c tej rzeki bieg\u0142 Wielki Jedwabny Szlak. W pobli\u017cu by\u0142y kiedy\u015b tygrysy. Ludzie znali trudn\u0105 natur\u0119 Syr-darii, bali si\u0119 jej wylew\u00f3w i sk\u0142adali ofiary ze zwierz\u0105t, by z\u0142agodzi\u0107 jej temperament.<\/p>\n\n\n\n

Muzeum Krajoznawczo – Historyczne w Kyzy\u0142ordzie\u00a0<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

1939 by\u0142 rokiem otwarcia Muzeum Krajoznawczo – Historyczne\u00a0 w Kyzy\u0142ordzie, co by\u0142o bardzo znacz\u0105cym wydarzeniem. Muzeum posiada ogromn\u0105 ekspozycj\u0119 sztuki i rzemios\u0142a artystycznego, cz\u0119sto odbywaj\u0105 si\u0119 w nim wystawy prywatne. Muzeum jako ca\u0142o\u015b\u0107 odzwierciedla histori\u0119 regionu. Zwiedzaj\u0105cy mog\u0105 dowiedzie\u0107 si\u0119 o interesuj\u0105cych faktach zwi\u0105zanych z miastem i okolic\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Mnie zainteresowa\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona Rosie Baglanowej (\u0420\u043e\u0437\u0430 \u0411\u0430\u0433\u043b\u0430\u043d\u043e\u0432\u0430), kt\u00f3ra jest zwi\u0105zana z Polsk\u0105. To ona rozpowszechni\u0142a w Kazachstanie piosenk\u0119 \u201eSz\u0142a dzieweczka do laseczka\u201d. Koncertowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Uczy\u0142a si\u0119 w Instytucie Pedagogicznym w Kyzy\u0142ordzie, dlatego te\u017c tutaj jest jej pomnik. W 2022 roku obchodzono 100. rocznic\u0119 jej urodzin.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Abaj w Kyzy\u0142ordzie <\/h2>\n\n\n\n

Jak w wielu innych miastach Kazachstanu, r\u00f3wnie\u017c w Kyzy\u0142ordzie, znajduj\u0105 si\u0119 upami\u0119tnienia Abaja. Jest to pomnik\u00a0 na dziedzi\u0144cu szko\u0142y oraz mural w centrum miasta.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kyzylorda (kaz.\u00a0\u049a\u044b\u0437\u044b\u043b\u043e\u0440\u0434\u0430;\u00a0ros.\u00a0\u041a\u044b\u0437\u044b\u043b\u043e\u0440\u0434\u0430) to miasto za\u0142o\u017cone w 1820 roku przez pa\u0144stwo uzbeckie, kt\u00f3re istnia\u0142o od 1709 do 1876 roku. Rdzenni mieszka\u0144cy miasta to Kazachowie, ale jednocze\u015bnie maj\u0105 oni wielonarodowe korzenie. W 1817 roku na miejscu osady Kamyska\u0142a za\u0142o\u017cona zosta\u0142a twierdza\u00a0chanatu kokandzkiego, kt\u00f3r\u0105 nazwano Akmeszyt (kaz.\u00a0\u0410\u049b\u043c\u0435\u0448\u0456\u0442;\u00a0ros.\u00a0\u0410\u043a\u043c\u0435\u0447\u0435\u0442\u044c,\u00a0Akmieczet\u00b4; t\u0142um. \u2018bia\u0142y meczet\u2019. Latem 1853 roku […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1640,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[2,54],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1639"}],"collection":[{"href":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1639"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1668,"href":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1639\/revisions\/1668"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przystanekkazachstan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}