Semej (kaz. Семей; ros. Семей, Siemiej; do 2007 roku Semipałatyńsk) – miasto w północno-wschodnim Kazachstanie, w obwodzie wschodniokazachstańskim. Znajduje się ono nad rzeką Irtysz.
W 1949 roku obszar o powierzchni 18 mln ha stał się pierwszym w ZSRR poligonem nuklearnym, biologicznym oraz chemicznym. Zdetonowano tu pierwszą radziecką bombę atomową, a w 1953 roku pierwszą radziecką bombę wodorową. Niestety doprowadziło to do degradacji środowiska. Do dziś dzieci często nie rodzą się zdrowe. Ludzie chorują na raka częściej niż w innych miejscach kraju.
1. Drewniany meczet w Semieju
Znajduje się w dzielnicy tatarskiej. Nie jest najstarszym meczetem w mieście, ale dla mnie pozostanie najbardziej urokliwym.
Drewniany jednominaretowy meczet został wzniesiony w 1910 roku za pieniądze kupca miejskiego Muzafarowa, w miejscu zniszczonego poprzednika. Według innej wersji nową. budynek sfinansował Kazach, który z powodu bogobojności nie chciał podać swojego prawdziwego nazwiska. Zamiast tego napisał po kazachsku „Қасапшы”, co oznacza rzeźnika.
W meczecie byłam sama, przez okna przedzierały się promienie słońca, co tworzyło niesamowitą atmosferę. W pierwszej sali zobaczyłam niski stół, na którym leżały książki do nauki. Na ścianie była zawieszona mała tablica. W głównej sali wisiały ubrania, a na parapecie znajdowały się czapki.
2. Muzeum Abaja
To był główny cel mojej podróży do Semeja… i nie zawiodłam się. Muzeum jest bardzo nowoczesne, multimedialne. Znajduje się w nim wiele ciekawych eksponatów, dokumentów i nawiązań do ludzi, których Abaj znał.
Otwarcie muzeum miało miejsce w 1940 roku i zbiegło się z 95. rocznicą urodzin pisarza i poety Abaia Kunanbajewa. Abai zasłynął nie tylko swoją twórczością literacką, ale także aktywnie angażował się w działalność charytatywną i edukacyjną.
Obok muzeum znajduje się rekonstrukcja meczetu, w którym uczył się Abaj. W środku można zobaczyć salę z ławkami dla uczniów.
Przed muzeum jest pomnik, który został stworzony na podstawie jednej z dwóch fotografii Abaja – poeta z synami.
3. Muzeum Dostojewskiego
Muzeum zostało otwarte w Semipałatyńsku (obecnie miasto Semej) w 1971 r. Powstało na pamiątkę lat spędzonych przez pisarza w okolicznych miejscowościach w służbie wojskowej. Fiodor Dostojewski był tutaj od 1854 do 1859 roku. Do domu pisarza dobudowano nowszą część, w kształcie książki.
Znajduje się tu zrekonstruowane mieszkanie: gabinet, sypialnia oraz kuchnia. Oprócz tego można obejrzeć wystawę poświęconą pisarzowi. Udało mi się odnaleźć polski akcent – zdjęcie Andrzeja Wajdy, który był autorem wielu ekranizacji dzieł Dostojewskiego.
Przed muzeum znajduje się pomnik Fiodora Dostojewskiego z przyjacielem Czokanem Walichanowem. Powstał on na podstawie fotografii.
4. Brama Jamyszewska
Brama jest jedyną rzeczą, która pozostała po starej twierdzy. W 1970 roku rozebrano oryginał, który miał niemal 200 lat, aby 3 lata później zbudować dokładną replikę nieco bliżej rzeki Irtysz. Z obu stron bramy znajdują się stare armaty z XVIII wieku.
5. Muzeum Historii Lokalnej Semeja
To jedno z najstarszych muzeów w Kazachstanie. Zostało założone w 1883 roku.
Duży wkład w rozwój muzeum wniósł kazachski poeta Abaj, filozof i myśliciel Szakarim oraz znany pisarz Muchtar Auezow.
Od 2013 roku muzeum bierze udział w imprezie „Noc w Muzeum”, która odbywa się corocznie w ramach Międzynarodowego Dnia Muzeów.
Ekspozycje muzealne obejmują liczne pamiątki opisujące życie dawnego miasta Semipałatyńsk i jego kulturę. Zdaniem historyków eksponaty muzealne zaczęli gromadzić zwykli ludzie, w szczególności emigranci polityczni i zesłańcy.
W holu wejściowym jest mapa regionu. W kolejnych salach ukazany jest świat zwierząt, minerałów, archeologii. Zaprezentowana jest również wyroby rękodzielnicze, ubrania, broń kazachskich batyrów z XIX i XX wieku. Jest też ekspozycja ukazująca instrumenty muzyczne. W jednej z gablot zobaczyłam wystawę dotyczącą piosenkarza Amre Kaszaubajewa (ros. Амре Кашаубаев, kaz. Әміре Қашаубаев). Kilka lat temu widziałam w kinie film o tym niezwykłym człowieku.
7. Skwer Zwycięstwa
Tuż przy hotelu, w którym się zatrzymałam znajduje się Skwer Zwycięstwa. Z jednej strony stoi tam pomnik, potem jest ogień, postać upadającego żołnierza, a na końcu czołg.